Николо-Берёзовкала төбәк-ара рус мәҙәниәте фольклор фестивале үтте

Уҙған ял көндәрендә Николо-Берёзовка республикабыҙҙың төньяҡ-көнбайышындағы төп мәҙәни үҙәк статусын тағы ла раҫланы. Май айынан авгусҡа күсерелгән «Николай Чудотворец–Берёзовский» төбәк-ара рус мәҙәниәте фольклор фестивале хәҙер йыл һайын республикалағы яңы ижади миҙгелде аса. Байрам рәсми делегацияларҙы, халыҡ уйындарын, боронғо рецептар буйынса бешерелгән ризыҡтарҙы һәм ҡыңғырау сыңлаусылар конкурсын  берләштерҙе.

Ҡапҡанан уҡ әкиәт башлана Сара тарихи өлөштәргә инеү урында уҡ башланды. Ҡунаҡтарҙы милли кейемдәге һаҡсылар һәм әкиәттәге кеүек ҙур таш күрһәткес ҡаршы алды — нәҡ рус әкиәттәрендәге кеүек. Ташта ҡоҙғон ултыра (ысынында — таксидермия), ә байрам маршруты юлдарҙың береһен һайларға тәҡдим итә. Ә бөтә юлдар фестивалдең майҙансыҡтарына алып бара.

Икмәк лавкаһы һәм ихаталар Тәүгеләрҙән булып ҡунаҡтарҙы милли ихаталар: рус, башҡорт, мари һәм татар ҡаршы алды. Һауызбаш ауылы кешеләре урман еләгенән ҡайнатылған ҡайнатмалар, эсемлектәр, кипкән төрлө үләндәр өсөн  палатка ҡуйған. Айырым иғтибарға лайыҡ — икмәк лавкаһы: быуаттар дауамында Николо-Берёзовка тотош держава буйлап иген һәм онон оҙатҡан сауҙа пристане булған. Бөгөн дә традициялар йәшәй — бында яңы бешкән икмәк, ондан бешерелгән шәңгә, пирог, тәбикмәктәр тәҡдим итә, бында уҡ Хажи һөт заводы үҙ продукцияһын күрһәтә.

Казак ҡылысы һәм таяҡ тартыу Казак ихатаһында теләгән һәр кем уҡтан атырға йәки остаздар күҙәтеүендә ысын ҡылыс менән сәнгергә мөмкинлек алды. Янында башҡорт ярыштары — суҡмар ырғытыу һәм таяҡ тартыу ҡыҙҙы. Лапта ла онотолманы: БР Ауыл спорт уйындарында күптән түгел көмөш миҙал яулаған урындағы команда барыһына ла оҫталыҡ дәресе үткәрҙе.

Креатив индустриялар көнө Фестиваль яңы республика байрамы — Креатив индустриялар көнө (8 август) менән тап килде. Фольклор ансамблдәре һәм рәсми делегациялар артында үҙенсәлекле, тын магия асылды. 120-нән ашыу һөнәрсе бында меңдәрсә сәғәтлек наян хеҙмәтенең һөҙөмтәһен килтергән. Беҙ уларҙың палаткаларына инеп, хоббиҙарын тормош эшенә әйләндергән кешеләрҙең тарихтарын белдек.

Бала саҡ тәменән полимер балсыҡтан Ижевск ҡалаһынан Гөлнара Әхмәтйәнова декрет ялынан креатив индустрияға күсте тип шаярта. Элек тегенсе дипломы алған, әммә ысын ҡыҙыҡһыныуы бала ҡарау ялында, эшһеҙлектән башланған. — Барыһы ла баш шартламаһын өсөн, ҡулдар эш менән булһын тип башланды, — тип көлә оҫтабикә. Хәҙер өҫтәле сигелгән сумкалар һәм ҡулдан эшләнгән һабын менән тулы. Ләкин программаның биҙәге — совет кәмпиттәренән («Ирис кис-кис» һәм «Батончик») кулондар. Баллы, ялтыр, ҡағыҙын асырға теләк тыуҙыра. — Был беҙҙең бала саҡ тәме, — тип аңлата Гөлнара, полимер балсыҡ менән эшләп. — Кешеләргә ностальгия оҡшай. Ретро һәр ваҡыт иғтибарҙы йәлеп итә. Уның өсөн был әлегә бизнес түгел, ә белемен изделиеларға һалыу ихтыяжы. Күңеле ятҡанды ғына ижад итә.

Пенсия — старт нөктәһе Ҡаршыһында Радик Салаховтың оҫтаханаһы урынлашҡан. Һөнәре буйынса ул — энергетик, тармаҡҡа 15 йыл биргән. 55 йәше тулған көндә генә ғариза яҙып отставкаға киткән, әммә уға юл ун йылдан ашыу дауам иткән. Бер ваҡыт гончар түңәрәген видеоға төшөрөп ҡарай һәм үҙенекен һатып ала. Тик еңел генә тойола икән. — Оҙаҡ өйрәндем. 12 йыл ошо маҡсатҡа барҙым, — ти оҫта. Хәҙер уның үҙ предприятиеһы (үҙмәшғүллек), ә өйөндә — «Гжель» заводының махсус балсығы, уны ябай балсыҡҡа алмаштырып булмай. Радик глазурһыҙ, фактураһын асыҡ ҡалдырып һауыт-һаба яһай — кешеләргә боронғо эстетика оҡшай. Хәҙер ул балаларҙы балсыҡ өйрәтә.

Яҙмыш ептәре һәм гәлсәр яҡтыһы Эштәр рәтендә Нефтекамсктан Ольга Овчинникованың тирмә формаһындағы икмәк һауыттары айырылып торҙо. Улар сәтләүек балы (сәк-сәк) төрөү өсөн йәки сәйнүк өсөн чехол булараҡ та бик уңайлы. Ольга уларҙы мамыҡ шнурҙан тегеп эшләй. Был материал менән ул ни бары бер йыл шөғөлләнә, тупаҫ шнурҙан хатта түбәтәй ҙә эшләп булыуын иҫбатланы. Янында Өфөнән Светлана Чуклина ҡунаҡтарҙы гәлсәр башаҡтары менән һоҡландырҙы. Уның төп байлығы — ике аҙналыҡ ауыр хеҙмәт емеше — үрелгән яҡтыртҡыс. Тығыҙ үреү техникаһы ҙур түҙемлек талап итә: бер артыҡ мәрйен — һүрәт «сайҡалып» сыға. — Мин йыш ҡына Николо-Берёзовкаға киләм, бында инәйем йәшәй, — тип бүлешә оҫтабикә, грандлы подвескаларын ипләп кенә төҙәтеп. — Илһам үҙенән-үҙе килә. Өйҙә ултырыу ялҡыта, ә бында шундай матурлыҡ — ижад итмәү гонаһ.

Чернушкалағы ғаилә подряды Пермь крайының Чернушка ҡалаһынан Денис Акулов эшкә прагматик ҡарашта. Күн сумка теләне, магазиндағы хаҡтарға ҡараны һәм үҙе эшләргә булды. Конкуренттарҙан осһоҙораҡ килеп сыҡты, заказдар Мәскәүҙән дә килә башланы. Был ысын ғаилә бизнесы: оло ҡыҙы брошь яһай, ҡатыны — беләҙек, ҡәйнәһе акрил менән һүрәт төшөрә. — Креатив индустряла яңғыҙ шөғөлләнеүе ҡыйын, — ти Денис. — Яҡындарың ярҙам иткәндә, эш яҡшыраҡ бара. Ул башта кухняла тишкестәр яһай башлаған, күршеләре тауышҡа зарланғас, ҡатыны оҫтахана яһарға тәҡдим иткән. Һуңынан грант алып, ҡорамалдар һатып алған. Хәҙер аш-һыу урынына — тулы ҡеүәтле цех, унда сумка, портмонет һәм асҡыс бауғаҙары тыуа, уларҙы байрамда уҡ күпләп һатып алдылар.

Наградалар һәм берҙәмлек Краснокама районы хакимиәте башлығы Алексей Горбачёв рәсми өлөштө асып, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен ҡотланы. «БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исемен Николо-Берёзовка ауылының балалар сәнғәт мәктәбенең фортепиано уҡытыусыһы Светлана Зинанова алды, аккомпаниатор-концертмейстер Винарет Аитов Маҡтау ҡағыҙы менән бүләкләнде. Концерт сәхнә менән зал араһындағы сиктәрҙе юҡҡа сығарҙы. Тамашасылар район башлығы, руханиҙар һәм Удмуртия («Поверье»), Мордовия («Вастома») һәм Татарстан («Мон чишмэсе») ансамблдәре менән бергә түңәрәк әйләнделәр. «Беҙ бында беренсе тапҡыр ғына килмәйбеҙ, беҙҙе нисек ҡаршылауҙары оҡшай», — тип тәьҫораттары менән бүлешә «Поверье» ансамбле ағзалары. — Тамашасы, ойоштороу оҡшай. Байрам тергеҙелеүенә шатбыҙ».

Байрам йәне Кульминация — ҡыңғырау сыңлаусылар концерты-конкурсы булды. Нефтекамск, Өфө, Сарапул һәм урындағы Свято-Троицк сиркәүенән ете оҫта үҙ оҫталығын күрһәтте. Зур экран ярҙамында тамашасылар тәүге тапҡыр яҡындан күрҙе: ҡыңғыраусының ҡулдары һәм аяҡтары нисек итеп һәр һуғыуҙың уникаль моңон тыуҙырыуын.