"Һомай" йыры нимә тураһынлда?

Ҡыҙыҡлығы, башҡорт телендәге композиция сит илдәрҙә популяр булып, һуңынан ғына Рәсәйҙә танылыу алған.

Ay Yola төркөме өс талантлы музыканттан тора. Төркөмде нигеҙләүсе – Руслан Шәйхетдинов (Ruslan Sever һәм DJ Sever псевдонимдары аҫтында танылған).

Төркөмдә вокалды Русландың ҡыҙы Адель башҡара. Ул 16 йәшендә сәхнәгә сыҡҡан һәм  төрлө музыка конкурстарының еңеүсеһе булып танылған.

Өсөнсө ҡатнашыусы – Ринат Рамаҙанов, ул ҡурай уйнай һәм вокал партияларын башҡара. Ул билдәле мультиинструменталист һәм Башҡортостандың халыҡ артисы. Элек ул «Арғымәҡ» этно-төркөмөн булдырған.

«Хомай» йыры ғына Ҡазаҡстан, Үзбәкстан, Төркиәла түгел, шулай уҡ Финляндия, Чехия, Дания, Нидерланд, Германия, БӘӘ, Бөйөк Британия, Швеция һәм Көньяҡ Корея кеүек башҡа илдәрҙә лә популяр булды.

Был йырҙың уңышы электрон музыка һәм халыҡ инструменттарының берҙәм берләшеүе менән бәйле, тип һанайҙар.

Һомай – күп төрки халыҡтарҙа аҡҡошҡа әүерелә алған боронғо ҡатын-ҡыҙ аллаһы. Ул бәхет һәм яҡшылыҡ ҡошо булараҡ та, шулай уҡ ҡатын-ҡыҙзар һәм балаларҙың
яҡлаусыһы булараҡ та билдәле.

Йыр боронғо  «Урал-батыр» эпосындағы  Һомайға бағышланған. Был эпоста төп герой Урал йәнәһәйҙәрҙе һәм ҡаты башлыҡтарҙы еңеп, донъяны яҡтарына аралай.

Һомай эпоста — күк аллаһы Самрау менән Ҡояштың ҡыҙы. Ул батырға алмас ҡылыс һәм мифик ат Акбуҙатты бүләк итә, улар уға йәнәһәйҙәргә ҡаршы көрәштә ярҙам итә. Һуңынан Һомай батырҙың ғүмер юлдашы ғына түгел, ҡатыны ла була.

Риүәйәт буйынса, Һомай Уралға мәңгелек ғүмер сығанағына юл күрһәтә. Эпос аҙағында ауыр яраланған батыр сығанаҡҡа етә, ләкин  һыуын эсмәй. Ул уны бөтә кешелеккә бүләк итә һәм вафат була.

Һомай туган еренең боронғо йолаларын ташламай, Уралдың улын тәрбиәләп, мәңгегә аҡҡошҡа  әүерелә.  Йырҙа әйтелгәнсә, Һомай «бер ҡасан да сит ил кешеләренә килен булырға ризалашмаған, үҙ еренең боронғо традицияларын ташламаған, туган еренә тәьҫирле улдар үҫтергән, башҡорт ҡыҙҙарының күңелендә мәңгелек һыу сығанағына юл сағып ҡалдырған».

 Фото: vk.com/ayyola.music